دکتر کالی سیروس (Kali Cyrus) در طی هفته‌های اخیر با چند دوره “خستگی” دست و پنجه نرم کرده است. سایروس که یک روان‌پزشک در دانشگاه “جان هاپکینز” است می‌گوید «من در فواصل بین پذیرش بیمارانم چرت می‌زنم. زودتر می‌خوابم ولی حتی بیرون آمدن از رختخواب هم سخت است. فکر نمی‌کنم دیگر بتوانم مانند قبل فعال باشم.»
این روزها یکی از رایج‌ترین شکایت‌هایی که دکتر سایروس از بیمارهای خود می‌شنود در مورد خستگی است. او می‌گوید آن‌ها حرف‌هایی مانند «حتی بیرون آمدن از تخت هم سخت است» یا «بیشتر اوقات وسایل را در جای اشتباهی می‌گذارم.» به من می‌زنند.
بعضی از بیماران به سایروس میگویند در محل کار خود مرتکب اشتباهاتی شده‌اند. بعضی‌ها به او میگویند: «به زحمت می‌توانم تلویزیون را روشن کنم. تنها کاری که می‌خواهم انجام دهد خیره شدن به سقف است.» بقیه هم معتقدند بداخلاق‌تر از قبل شده‌اند. اما دلیل خستگی دائم در دوران همه‌گیری کرونا چیست؟
دلیل خستگی دائم در دوران همه‌گیری کرونا
بعضی از افرادی که به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند گزارش داده‌اند که آن‌ها همچنان با علائم ماندگار این ویروس مانند مه مغزی و خستگی (چیزهایی که به عنوان کووید طولانی مدت شناخته می‌شوند) دست و پنجه نرم می‌کنند و دلیل خستگی دائم را ابتلا به کرونا می‌دانند. افرادی که در سراسر ایالات متحده خدمات بهداشتِ روان ارائه می‌دهند هم، چنین شکایت‌هایی از افرادی که به ویروس مبتلا نشده‌اند دریافت کردند. و بسیاری از این ارائه‌دهندگان خدمات بهداشت روان، مانند سایروس خودشان هم با این مشکلات روبرو شده‌اند.
این نوع از مه مغزی واقعی است و می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. سایروس و سایر متخصص‌های بهداشت و روان میگویند؛ ریشه این مشکل، استرس و تروما، مربوط به سال گذشته است. این یک واکنش عادی به یک سال خیلی غیرعادی است.
احتمال دارد افراد زیادی برای مدتی طولانی با علائم مربوط به سلامت روانی مواجه شوند اما تحقیقات انجام شده در مورد تروماهای گروهی گذشته نشان می‌دهد بیشتر مردم بعد از پایان یافتن همه‌گیری کرونا بهبود پیدا خواهند کرد.
لین بوفکا (Lynn Bufka) روانشناسِ انجمن روانشناسی آمریکا می‌گوید: «ما میدانیم بیشتر مردم می‌خواهند این شرایط را تحمل کنند. ممکن است مردم در زمان روبرو شدن با چالش‌ها، با مشکل مواجه شده باشند اما اکثر آن‌ها بعد از پایان این شرایط خوب می‌شوند.»
در عین حال بوفکا و سایر متخصص‌ها میگویند برای مبارزه با مه مغزی و خستگی می‌توانیم کارهایی انجام دهیم.
چطور استرس و خواب به هم مرتبط هستند؟
سایروس می‌گوید: «خستگی ممکن است علامت چیزهای زیادی باشد.»
برای مثال ممکن است دلیل “خستگی دائم” استرس باشد.
بوفکا می‌گوید: «ما بر اساس تحقیقات دیگری که انجام داده‌ایم میدانیم مردم زمانی که بیش از حد احساس فشار می‌کنند خستگی را تجربه می‌کنند.»
نظرسنجی اخیر انجمن روانشناسی آمریکا نشان داده است که از هر 4 آمریکایی 3 نفر آن‌ها معتقدند همه‌گیری یک منبع مهم استرس است. میلیون‌ها نفر عزیزانشان را از دست داده اند، خودشان بیمار شده اند و یا به خاطر همه‌گیری منبع درآمد خود را از دست داده اند.
دلیل خستگی دائم: بی‌خوابی ناشی از استرس
الیسا اپل (Elissa Epel) روانشناس دانشگاه سانفرانسیسکو در کالیفرنیا می‌گوید: «استرس، ذهن و سیستم عصبی ما را هوشیار نگه می‌دارد و به همین دلیل هم انرژی بیشتری مصرف می‌شود.» این یکی از دلایلی است که در صورت تجربه استرس طولانی مدت، احساس خستگی می‌کنیم.
استرس، ذهن و سیستم عصبی ما را هوشیار نگه می‌دارد و به همین دلیل هم انرژی بیشتری مصرف می‌شود.
بوفکا می‌گوید یکی دیگر از دلایلی که استرس مزمن باعث ایجاد احساس خستگی می‌شود اختلالی است که در خواب ایجاد می‌کند. او می‌گوید: «وقتی استرس داریم در خوابیدن دچار مشکل می‌شویم و همین به صورت طبیعی منجر به احساس خستگی و فرسودگی می‌شود.»
اپل در این مورد توضیح می‌دهد: «ما واقعاً برای اینکه هر روز ریکاوری کنیم به خواب نیاز داریم. اما بسیاری از ما ممکن است فکر کنیم به همان اندازه قبل می‌خوابیم ولی خواب ما کیفیت قبل را ندارد. این خواب قدرت ترمیم مشابهی با قبل ندارد، چون کمتر از گذشته به خواب عمیق فرو می‌رویم و ما فکر می‌کنیم این با استرس مزمن که به شکل نامحسوسی تردیدآمیز است مرتبط است.»
او همچنین اضافه کرد که استرس مزمن باعث ایجاد التهاب خفیف هم می‌شود. «ما این واکنش التهابی را زمانی تجربه می‌کنیم که با استرس شدید و ماندگاری روبرو می‌شویم. این التهاب خفیف است و درجه پایینی دارد و قطعاً می‌تواند دلیل خستگی دائم باشد و باعث ایجاد حس و حالی وحشتناک شود.»
دلیل خستگی دائم: یک سال تجربه اضطراب، اندوه و تروما
دکتر جسیکا گلد (Jessica Gold) روانشناس دانشگاه واشنگتن در سنت لوییس می‌گوید خستگی و مه مغزی که در حال حاضر افراد زیادی با آن روبرو هستند می‌توانند علامت بیماری‌های روانی دیگری باشند که در طول سال گذشته شدیدتر شده‌اند. او می‌گوید: «بعد از این مدت طولانی، بسیاری از مردم تا حدودی اضطراب، افسردگی، تروما و چیزهای دیگر را تجربه کرده اند.»
بر اساس نتایج حاصل از تحقیقات، نرخ اضطراب و افسردگی جمعیت در طول دوره همه‌گیری افزایش پیدا کرده است. فکر می‌کنم به خاطر اینکه افراد زیادی با این موضوع روبرو هستند و چون یک موضوع خیلی طبیعی است همه حرفی برای گفتن دارند. اگر بتوانیم به جایی برسیم که همه آزادانه‌تر در مورد این مسائل صحبت کنیم کمتر احساس تنهایی خواهیم کرد.
اضطراب طولانی مدت ما را خسته می‌کند
گلد می‌گوید اضطراب طولانی مدت هم می‌تواند دلیل خستگی دائم بدن باشد.
او می‌گوید: «ما به عنوان موجوداتی تکامل یافته‌ایم که از حیوانات درنده فرار می‌کنند، درست است؟ اضطراب به ما کمک می‌کند بتوانیم خطر را پیش‌بینی کرده و از آن فرار کنیم.»
زمانی که مضطرب می‌شویم درست مانند وقتی که آماده مبارزه با یک حیوان درنده یا فرار کردن از آن می‌شویم، ضربان قلب ما افزایش پیدا می‌کند و ماهیچه‌های ما کشیده می‌شوند. گلد می‌گوید: «شما فقط می‌توانید برای مدتی کوتاه در یک مسابقه دوی 100 متر شرکت کنید نه برای یک سالی که مدام خط پایان را هم عقب‌تر می‌برند. ما نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم. در نهایت ماهیچه‌ها و بدن ما میگویند (نه من خسته شدم).»
به گفته دکتر ساندرو گالیا (Sandro Galea) رئیس دانشکده بهداشت عمومی در دانشگاه بوستون، افزایش علائم اضطراب و افسردگی که شامل خستگی هم می‌شود یک واکنش قابل پیش‌بینی به تروما ناشی از همه‌گیری است. او اضافه می‌کند «تروما به عنوان رویدادی که احساس امنیت و ثبات افراد را تهدید می‌کند تعریف می‌شود.» و همه‌گیری کرونا هم چنین رویدادی است.
در طول همه‌گیری بدن ما کم می‌آورد و خسته می‌شود
دلیل خستگی دائم: یک تغییر بزرگ
دکتر جنیفر پین (Dr. Jennifer Payne) مدیر مرکز اختلالات خلقی زنان در جانز هاپکینز در مورد دلیل خستگی دائم می‌گوید؛ تقریباً همه ما به خاطر از دست دادن زندگی که می‌شناختیم ناراحت هستیم. «فقط حالا در یک جهان کاملاً متفاوت هستیم. خیلی چیزها دیگر به حالت قبل برنمی‌گردند و همین هم باعث ایجاد اندوه می‌شود و این یک واکنش طبیعی نسبت به یک تغییر بزرگ است.»
گالا می‌گوید با این حال تأثیر این تروما برای افرادی که به صورت مستقیم تحت تأثیر همه‌گیری کرونا قرار گرفته‌اند خیلی بیشتر است. این شامل افرادی می‌شود که عزیزانشان یا شغل و خانه خود را از دست داده‌اند، مشغول دست و پنجه نرم کردن با مراقبت از بچه‌های خود هستند یا خودشان به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند. بعضی از این افراد گزارش می‌دهند که همچنان دچار خستگی هستند که احتمالاً از علائم ابتلا به کرونا است.
سایروس که روان‌پزشک جانز هاپکینز است و بیشتر بیمارهایش افراد رنگین پوست یا کوییر هستند می‌گوید: «ضربه‌ای که به بعضی از مردم وارد شده آن‌قدر شدید است (و آن‌ها آن‌قدر خسته شده‌اند) که برگشتن به حالت عادی برایشان دشوار است.» جوامع سیاه‌پوست و لاتین به شدت تحت تاثیر همه‌گیری و پیامدهای آن قرار گرفته‌اند.
گالیا خاطرنشان می‌کند افرادی که در این جوامع زندگی می‌کنند در طولانی مدت بیشتر از دیگران با مشکلات فیزیکی و ذهنی مواجه می‌شوند و برای بهبود پیدا کردن به مراقبت‌های بهداشتی روانی و حمایت بیشتری نیاز دارند.
کارهایی که حالا باید انجام دهیم
به دلیل عدم ثبات میزان واکسیناسیون، بسیاری از مردم هنوز نمی‌توانند فعالیت‌های اجتماعی آرامش بخش که می‌توانند به بهبود استرس و اضطراب کمک کنند (مانند ملاقات با دوستان یا بیرون رفتن برای شام) را انجام دهند. پس حالا که دلیل خستگی دائم را میدانیم چه کاری می‌توانیم انجام دهیم که این افراد دوباره انرژی خود را به دست بیاورند.
پین از مرکز اختلالات خلقی زنان جانز هاپکینز از مردم می‌خواهد همه چیزهای معمولی که در زمان‌های استرس‌زا می‌توانند به آن‌ها کمک کنند را به خاطر داشته باشند. چیزهایی مانند ورزش کردن، یک رژیم غذایی سالم، بیرون رفتن و محدود کردن شنیدن اخبار. همچنین می‌توانید فعالیت‌های آرامش بخش انجام دهید مانند انجام سرگرمی که دوست دارید، گوش دادن یا تماشا کردن یک محتوای خنده‌دار یا خواندن کتاب‌هایی که از آن‌ها لذت می‌برید.
انجام فعالیت‌هایی که دوست دارید می‌تواند در رفع استرس به شما کمک کند
اگر در حال حاضر این انحراف‌های ذهنی به شما کمک نمی‌کنند پین پیشنهاد می‌کند در صورت امکان سعی کنید محل زندگی خود را تغییر دهید. این برای پین که در بالتیمور زندگی می‌کند به معنای این است که سه شب در خانه والدینش در ویرجینیای غربی بماند.
پین می‌گوید: «این یک سفر خیلی هیجان‌انگیز نبود ولی ما از خانه بیرون رفتیم و در یک محیط کاملاً متفاوت بودیم. من هیچ پروژه‌ای هم در خانه نداشتم پس می‌توانستم کتاب بخوانم، به پادکست گوش دهم، بخوابم و بخورم. و این کار باعث شد من کاملاً تجدید قوا کنم.»
دلیل خستگی دائم: روال عادی خود را تغییر دهید
با این وجود سایروس که او هم در جانز هاپکینز کار می‌کند می‌گوید بعضی از بیمارهایش گفته‌اند روش‌های مقابله‌ای عادی آن‌ها فایده‌ای ندارند. او می‌گوید: «استراتژی‌های عادی برای مقابله با خستگی ایجاد شده کافی نیستند، ما با مخزن گازی در حال حرکت هستیم که بیشتر از حالت عادی خالی است. استراتژی‌های گذشته، ممکن بود درصد معینی از این گاز را دوباره پر کنند (اما حالا) مخزن ما خالی‌تر می‌شود.»
پین می‌گوید؛ اگر مشکل شما این است، سعی کنید روال عادی زندگی روزمره خود را تغییر دهید. «اگر هر روز پیاده‌روی میکنید و این کار دیگر مفید نیست می‌توانید دوچرخه سواری را امتحان کنید.»
گلد از دانشگاه واشینگتن خاطرنشان می‌کند که مراقبت از خود مسئله مهمی است. او پیشنهاد می‌دهد: «به اندازه‌ای که نیاز دارید به تعطیلات بروید. مطمئن شوید در کوتاه مدت و دراز مدت از خودتان مراقبت میکنید.»
او اضافه می‌کند: «و هیچ زمانی برای حرف زدن با دیگران اشتباه نیست.» او پیشنهاد می‌کند در صورتیکه نمی‌توانید به مشاور مراجعه کنید با یک دوست یا همکار صحبت کنید.
برقراری ارتباط برای حل مشکل موثر است
برقراری ارتباط بیشتر می‌تواند به کاهش استرس و خستگی مربوط به آن کمک کند. همچنین پین مردم را تشویق می‌کند چیزهایی را پیدا کنند که به خاطر آن‌ها سپاسگزار هستند. تحقیقات نشان داده است تهیه ژورنال سپاسگزاری روحیه شما را بهتر می‌کند و برای سلامت روان شما هم مفید است.
پین می‌گوید: «ما همیشه می‌توانیم چیزهایی برای قدردانی پیدا کنیم. بهار شده و روزهای زیبایی در پیش داریم و درختان شکوفه می‌دهند. برای مثال فکر کردن در مورد بهار و تحسین کردن درختان به شما کمک می‌کند واقعاً احساس قدردانی داشته باشید.»
قدردانی، روحیه شما را بهتر می‌کند
دلیل خستگی دائم: جمع‌بندی
گلد خاطرنشان می‌کند پذیرش و مهربانی با خودتان هم می‌تواند مفید باشد. او می‌گوید: «ما باید کمی نسبت به خودمان لطف داشته باشیم.» به عبارت دیگر باید بپذیرید که در حال حاضر به دلیل خستگی دائم نمی‌توانید مانند سابق به شکل مؤثری کار کنید یا به همان اندازه قبل کار انجام دهید.
گلد و دیگران معتقدند مه مغزی برای بیشتر ما بعد از اینکه زندگی عادی خود را از سر بگیریم به احتمال زیاد از بین می‌رود. گالیا از دانشگاه بوستون می‌گوید: «ما همیشه باید این را به خاطر داشته باشیم که خیلی از مردم در برابر حوادثی که منجر به تروما می‌شوند مقاوم هستند. زمانی که تروما برطرف شود بیشتر مردم به سرعت به حالت عادی برمی‌گردند.»
