صفحه نخست < مجله ها < Other Magazines < واکسن کودکان؛ 150 میلیون جان نجات‌یافته در 50 سال

واکسن کودکان؛ 150 میلیون جان نجات‌یافته در 50 سال

12 مهر 1405 | Other Magazines, ایده و اندیشه

تصویر مفهومی پیشرفت واکسیناسیون و نجات جان کودکان

بخشی از متن

نویسنده: هانا ریچی (Hannah Ritchie)، Our World in Data. این ترجمه با مجوز Creative Commons Attribution (CC BY) انجام شده و پیوند به مقالهٔ اصلی حفظ شده است. ترجمه ممکن است تفاوت‌های جزئی زبانی داشته باشد؛ برای متن و نمودارهای اصلی به منبع مراجعه کنید.

تا وقتی این مطلب را تمام کنید، حدود 30 کودک به‌خاطر واکسن از مرگ نجات پیدا کرده‌اند. در 50 سال گذشته، این رقم به حدود 150 میلیون کودک رسیده است؛ بیش از دو برابر جمعیت بریتانیا. یعنی صدها میلیون پدر و مادر که از تراژدی از دست‌دادن فرزندشان در امان مانده‌اند. موضوع واکسن کودکان فقط آمار خشک نیست؛ داستان یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های سلامت عمومی جهان است.

این برآورد از پژوهشی به رهبری اندرو شاتاک (Andrew Shattock) و همکاران در مجلة The Lancet می‌آید که سهم واکسیناسیون را در 50 سال برنامهٔ گسترش ایمن‌سازی مدل‌سازی کرده‌اند.

نمودار جان‌های نجات‌یافته با واکسن بر اساس بیماری؛ Our World in Data

نمودار جان‌های نجات‌یافته بر اساس بیماری. Our World in Data / Hannah Ritchie؛ CC BY 4.0؛ داده از Shattock و همکاران

واکسن کودکان؛ کدام بیماری بیشترین نجات را داشته است؟

در میان همهٔ بیماری‌ها، واکسن سرخک بیشترین اثر را داشته و حدود 94 میلیون جان را در 50 سال گذشته نجات داده؛ بیش از 60 درصد کل. این تلاش واقعاً جهانی بوده: در هر منطقه بیش از 5 میلیون کودک نجات یافته‌اند، از جمله بیش از 50 میلیون در آفریقا و 38 میلیون در جنوب‌شرق آسیا.

نمودار تجمعی جان‌های نجات‌یافته با واکسیناسیون؛ Our World in Data

مجموع تجمعی جان‌های نجات‌یافته. Our World in Data؛ CC BY 4.0

مقاله مرتبط پیشنهادی برای مطالعه: قیمت باتری 99 درصد کاهش یافت؛ راز ارزان شدن خودروهای برقی

کاهش مرگ‌ومیر نوزادان و نقش واکسیناسیون

کودکان همهٔ سنین از گسترش ایمن‌سازی بهره برده‌اند، اما بیشترین اثر حیاتی در نوزادان دیده می‌شود. نرخ مرگ نوزادان در 50 سال گذشته بیش از دو‌سوم کاهش یافته: از حدود 10 درصد در 1974 به کمتر از 3 درصد امروز. پژوهشگران تخمین می‌زنند واکسیناسیون حدود 40 درصد از این کاهش را توضیح می‌دهد. بقیهٔ پیشرفت به تغذیهٔ بهتر، مراقبت پیش و پس از زایمان، آب و بهداشت و منابع پایه برمی‌گردد.

برنامه‌های هماهنگ چگونه جهان را تغییر دادند؟

50 سال پیش، بیرون از اروپا و آمریکای شمالی عدهٔ کمی از کودکان واکسن می‌گرفتند. برای مثال کمتر از 5 درصد نوزادان دوز کامل واکسن سه‌گانهٔ دیفتری، سیاه‌سرفه و کزاز (DTP3) را دریافت می‌کردند.

در 1974 مجمع جهانی بهداشت، برنامهٔ ضروری ایمن‌سازی را شکل داد تا همهٔ کودکان جهان در برابر بیماری‌های اصلی قابل‌پیشگیری با واکسن مصون شوند. پوشش به‌سرعت بالا رفت و به بیش از 60 درصد رسید؛ اما حدود سال 2000 پیشرفت کند شد و بسیاری از فقیرترین نوزادان، به‌ویژه در آفریقا و آسیا، جا ماندند.

سپس گاوی (Gavi)، ائتلاف واکسن — همکاری بنیاد بیل و ملیندا گیتس، سازمان جهانی بهداشت، یونیسف و بانک جهانی — برای بستن همین شکاف‌ها شکل گرفت. از آن زمان پوشش به‌طور معناداری بالا رفته: بیش از 80 درصد نوزادان همهٔ دوزهای لازم DTP3 را می‌گیرند. پوشش جهانی واکسن سرخک از کمتر از 20 درصد در 2000 به بیش از 70 درصد امروز رسیده؛ همان واکسنی که بیشترین جان را نجات داده است. حدود 84 درصد کودکان علیه سل و حدود 80 درصد علیه فلج اطفال و هپاتیت B واکسینه می‌شوند.

نمودار درصد کودکان دارای پوشش واکسن DTP3؛ Our World in Data

پوشش جهانی DTP3 در میان کودکان یک‌ساله. Our World in Data؛ CC BY 4.0؛ داده از WHO/UNICEF

مقاله مرتبط پیشنهادی برای مطالعه: استرس و تغذیه؛ یک سیب در روز استرس را از شما دور می‌کند

هنوز راه درازی باقی است

با وجود این پیشرفت عظیم، کار تمام نشده است. هنوز سالانه بیش از یک میلیون نفر بر اثر سل می‌میرند؛ صدها هزار نفر از مننژیت و سیاه‌سرفه؛ ده‌ها هزار نفر از سرخک، کزاز و هپاتیت B. جهان همچنین به ریشه‌کنی فلج اطفال نزدیک است؛ که پس از آبله دومین بیماری انسانی ریشه‌کن‌شده خواهد بود. دانشمندان اکنون واکسن‌های مؤثری برای بیماری‌هایی مثل مالاریا هم ساخته‌اند که می‌تواند هر سال صدها هزار کودک دیگر را نجات دهد.

همین پیشرفت بزرگ باید ما را به پوشش همگانی واکسن هل بدهد، نه به عقب‌نشینی. دیگر در برابر بیماری‌هایی که اجدادمان راهی برای مقابله نداشتند، درمانده نیستیم. می‌دانیم چگونه از مرگ کودکان جلوگیری کنیم؛ و دقیقاً به همین دلیل غیرقابل‌قبول است که هنوز بسیاری می‌میرند. این کار به سرمایه‌گذاری بیشتر، هماهنگی دولت‌ها برای برنامه‌های همگانی و پذیرش عمومی نیاز دارد. بیشتر مردم جهان واکسیناسیون کودکان را مهم می‌دانند؛ اما در بعضی کشورها تردید بیشتر است. شاید اگر بیشتر دربارهٔ رقم عظیم کودکان نجات‌یافته حرف بزنیم، این مقاومت کمتر شود.

نکات کلیدی

  • در حدود 50 سال، واکسن‌ها حدود 150 میلیون کودک را نجات داده‌اند (برآورد حدود 154 میلیون مرگ پیشگیری‌شده).
  • واکسن سرخک به‌تنهایی حدود 94 میلیون جان نجات داده است.
  • مرگ نوزادان بیش از دو‌سوم کم شده؛ حدود 40 درصد این کاهش به واکسیناسیون نسبت داده می‌شود.
  • پوشش DTP3 از کمتر از 5 درصد به بیش از 80 درصد رسیده است.
  • هنوز بیماری‌های قابل‌پیشگیری با واکسن قربانی می‌گیرند؛ گسترش پوشش همچنان ضروری است.

جمع‌بندی

فردا روزنامه‌ها می‌توانستند تیتر بزنند: «دیروز نزدیک 10 هزار کودک با واکسن‌های ضروری نجات یافتند.» رقم واقعی حدود 8٬640 در روز است (حدود 6 کودک در دقیقه). این تیتر هر روز برای دهه‌ها قابل چاپ بود؛ اما چون «خبر داغ» نیست، کمتر دیده می‌شود. پیشرفت آرامِ روزبه‌روز، زندگی صدها میلیون کودک و والدین را در سراسر جهان دگرگون کرده است — و هنوز می‌تواند جان‌های بیشتری را نجات دهد.

یادداشت آموزشی: این مطلب بر پایهٔ داده‌ها و پژوهش‌های معتبر است و جایگزین توصیهٔ پزشکی فردی نیست. برای برنامهٔ واکسیناسیون کودک با پزشک یا مراکز بهداشت مشورت کنید.

منابع

تصویر مفهومی قلب انسان و نمودار نزولی مرگ‌ومیر قلبی

مرگ بر اثر بیماری قلبی 75 درصد کمتر شده است؛ راز این پیشرفت بزرگ چیست؟

در 75 سال گذشته، خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی در آمریکا سه‌چهارم کمتر شد. از استاتین و ضربان‌ساز تا ترک سیگار؛ داستان پیشرفتی که میلیون‌ها قلب را نجات داد.

دره عمیق اقیانوس با خیار دریایی شاخ‌دار لوکی

خیار دریایی «لوکی»؛ ستاره 57 گونه جدیدی که در اعماق اقیانوس اطلس کشف شد

57 گونه‌ جدید اقیانوس در اعماق اطلس کشف شد؛ از خیار دریایی شاخ‌دار «لوکی» تا مرجان‌های اعماق. داستان این کشف بزرگ را بخوانید.

شاهین تندپرواز روی لبه آسمان‌خراشی در ملبورن

شاهین تندپرواز ملبورن؛ ستاره 24 ساعته اینترنت روی طبقه 34

بیش از 30 سال است یک جفت شاهین تندپرواز روی ساختمان 367 خیابان کالینز ملبورن آشیانه می‌سازند؛ وب‌کمی زنده، 56 هزار طرفدار و 4 تخم که همین روزها می‌شکافند.

جامعه جهانی مترجمان فریلنسر در سراسر جهان

مصاحبه با بنیان‌گذاران تیم ترنسلیتور؛ خانه‌ای برای مترجمان فریلنسر

مصاحبه با آنیکو پتو-مردوسکی و کلسی فریک، بنیان‌گذاران «تیم ترنسلیتور»؛ خانه‌ای برای مترجمان فریلنسر که تنهایی این شغل را به همدلی تبدیل کرده است.

تصویر مفهومی پیشرفت واکسیناسیون و نجات جان کودکان

واکسن کودکان؛ 150 میلیون جان نجات‌یافته در 50 سال

واکسن کودکان در 50 سال گذشته حدود 150 میلیون جان نجات داده است؛ سرخک به‌تنهایی 94 میلیون. روایتی داده‌محور از Our World in Data.

تصویر مفهومی خواب آرام نوجوانان در شب مهتابی

خواب نوجوانان؛ چرا باید 8 تا 10 ساعت بخوابید؟

خواب نوجوانان باید معمولاً 8 تا 10 ساعت باشد. این مقاله علمی توضیح می‌دهد چرا خواب روی مغز، هیجان و بدن اثر دارد و چه عادت‌هایی کمک می‌کنند.

تصویر مفهومی از غذاهای سالم و آرامش ذهن

استرس و تغذیه؛ یک سیب در روز استرس را از شما دور می‌کند

ارتباط استرس و تغذیه چیست؟ مقاله‌ای از Frontiers for Young Minds نشان می‌دهد بعضی غذاها با کاهش هورمون‌های استرس و افزایش سروتونین، آرامش می‌آورند.

دهانه تازه مک‌گچین روی سطح ماه با زمین در آسمان

دهانه 222 متری مک‌گچین؛ بزرگ‌ترین دهانه تازه ماه در یک قرن اخیر

مدارگرد ناسا بزرگ‌ترین دهانه تازه ماه را پیدا کرد: دهانه 222 متری مک‌گچین که در بهار 2024 ساخته شد؛ یک آزمایشگاه طبیعی کم‌نظیر برای دانشمندان.

سه نقش هوش مصنوعی در پزشکی: مشاور، کمک‌خلبان، ناوبر

هوش مصنوعی در پزشکی؛ مشاور، کمک‌خلبان یا ناوبر؟

هوش مصنوعی در پزشکی سه سطح کمک دارد: مشاور، کمک‌خلبان و ناوبر. ببینید هر کدام چه می‌کند و چرا پزشک انسان همچنان مرکز مراقبت است.

انسان‌ها و هوش مصنوعی در یک شبکهٔ همکاری

با هم باهوش‌تر: انسان و هوش مصنوعی چگونه مسائل بزرگ را حل می‌کنند؟

هوش مصنوعی می‌تواند هم‌تیمی باشد نه فقط ابزار. با هوش جمعی ترکیبی و پنج اصل هم‌آفرینی، انسان‌ها و ماشین‌ها مسائل را بهتر حل می‌کنند.